Zachowek to uprawnienie chroniące interesy majątkowe osób najbliższych spadkodawcy, czyli spadkobierców, którymi są dzieci, małżonek, rodzice i wnuki. Kto jest zobowiązany do zapłaty zachowku i czy możliwy jest zachowek na raty, a jeśli tak to w jakich przypadkach i na ile rat można rozłożyć zapłatę, dowiesz się z artykułu.
Zachowek – kiedy mamy z nim do czynienia?
Zachowek należy się pokrzywdzonym spadkobiercom ustawowym, których spadkodawca pozbawił należnych praw do spadku, sporządzając testament i przekazując komuś w darowiźnie wartościowe przedmioty należące do spadku.
Osobami zobowiązanymi do zapłaty zachowku są spadkobiercy. Uprawnionymi do zachowku są natomiast osoby, które dziedziczyłyby z ustawy po spadkodawcy.
Zachowek na raty – czy jest możliwy?
Zachowek może stanowić wysoką kwotę, a tym samym stanowić problem do jednorazowej zapłaty. W niektórych sytuacjach możliwe jest rozłożenie zachowku na raty.
W szczególnie uzasadnionych wypadkach Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia – wyznaczyć odpowiedni termin do spełnienia tego świadczenia.
W myśl przepisów kodeksu postępowania cywilnego możliwe jest rozłożenie świadczenia na raty wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. Zachodzą one, jeśli z uwagi na stan majątkowy, rodzinny lub zdrowotny jednorazowe spełnienie świadczenia byłoby niemożliwe, stanowiło utrudnienie lub narażałoby pozwanego do zapłaty bądź jego bliskich na niepowetowane szkody.
Sąd zwraca także uwagę, czy dłużnik dysponuje środkami umożliwiającymi mu zapłatę świadczenia w ratach, które będą ekonomicznymi sumami dla wierzyciela.
Zachowek na raty jest możliwy po wydaniu stosownej decyzji przez Sąd poprzedzonej zbadaniem wszelkich faktycznych okoliczności dotyczących sytuacji zobowiązanego do zapłaty zachowku i wierzyciela.
Zachowek na raty – jakie szanse?
Sąd decyduje o zachowku na raty, jeśli zbada ciężką sytuację rodzinną lub finansową pozwanego do świadczenia przy jednoczesnym istnieniu możliwości poprawy sytuacji spadkobiercy, który będzie w stanie zapłacić zachowek rozłożony na raty. Sąd nie rozłoży świadczenia na raty osobie nieposiadającej dochodów i nie potrafiącej wskazać terminu ich uzyskania. Taka sytuacja dotyczy zazwyczaj osób zobowiązanych do zapłaty zachowku, które nie mają możliwości zarobkowych.
Na ile rat można rozłożyć zachowek?
Sąd ustala wysokość rat, ich liczbę i termin spłaty każdej raty, biorąc pod uwagę faktyczne okoliczności sprawy, a także charakter instytucji, jaką jest zachowek, który ma być odczuwalny ekonomicznie dla pokrzywdzonego spadkobiercy pominiętego przez spadkodawcę w testamencie.
Decydując o liczbie rat zachowku, Sąd równoważny interesy spadkobiercy zobowiązanego do zapłaty świadczenia i osoby uprawnionej do zachowku.