DE / EN

Artykuły

https://adwokatgb.pl/wp-content/uploads/2019/06/man-1284515__340.jpg

Brak prawa do zachowku

Brak prawa do zachowku Kancelaria Adwokacka Aleksandra Gawin-Bławat 2020-02-04 22:38:41

Zgodnie z artykułem Kodeksu cywilnego, zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Roszczenie o zachowek przysługuje również wtedy, gdy doszło do dziedziczenia ustawowego. Osoby spoza tego kręgu nie mają prawa do zachowku, nawet jeżeli pozostawały w bliskiej zażyłości ze spadkobiercą. Sprawdź, kogo dokładnie dotyczy brak prawa do zachowku.

Brak prawa do zachowku – wydziedziczenie

W myśl podstawowej zasady prawo do zachowku przysługuje dzieciom, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy. Zachowek nie przysługuje osobom spoza tego kręgu, na przykład rodzeństwu rodziców lub ich dzieciom, teściom, synowej czy zięciowi.

Brak prawa do zachowku ma miejsce także w przypadku osób, które zostały wydziedziczone przez spadkodawcę w testamencie. Wydziedziczenie polega na pozbawieniu zstępnych, małżonka lub rodziców prawa do zachowku. Wydziedziczyć można osoby wyłącznie w przypadkach ściśle określonych przepisami:

  • gdy uprawniony do zachowku wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
  • gdy uprawniony do zachowku dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności,
  • gdy uprawniony do zachowku uporczywie nie dopełniał względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Spadkodawca wydziedziczenia musi dokonać w testamencie, przy czym nie ma obowiązku posługiwania się terminem „wydziedziczenie”. Z wydziedziczeniem nie będzie miała miejsca sytuacja, gdy spadkodawca przebaczył osobie uprawnionej do zachowku niezależnie od sposobu. Do przebaczenia dochodzi także wtedy, gdy spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, ale działał z właściwym rozeznaniem. Osoby uznające się za niesłusznie wydziedziczone mogą dochodzić swoich praw przed sądem, składając pozew o zapłatę zachowku przeciwko innym spadkobiercom, przy czym konieczne jest wówczas udowodnienie racji. Wydziedziczenie nie obejmuje zstępnych spadkobiercy, którzy nie tracą prawa do zachowku.

Brak prawa do zachowku a osoby, które zrzekły się dziedziczenia

Spadkobierca ustawowy może w oparciu o umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego, a skutki prawne wywołuje dopiero z chwilą śmierci spadkodawcy. Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje także zstępnych spadkobiercy zrzekającego się dziedziczenia, chyba że umówiono się inaczej. Prawo przewiduje możliwość uchylenia zrzeczenia się dziedziczenia na podstawie kolejnej umowy zawartej pomiędzy spadkobiercą i spadkodawcą.

Brak prawa do zachowku – osoby uznane za niegodne dziedziczenia

Spadkodawca może uznać zstępnego za niegodnego dziedziczenia, a wówczas spadkobiercy nie będzie przysługiwało prawo do zachowku. Do uznania za niegodnego dziedziczenie może dojść wyłącznie w przypadkach wskazanych w Kodeksie cywilnym, a dokładnie wtedy, gdy spadkobierca:

  • dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy,
  • podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu lub w ten sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności,
  • umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił testament.

Osoba uznana za niegodną dziedziczenia zostaje uznana, jakby nie dożyła otwarcia spadku. Nie przysługuje jej zachowek, natomiast uznanie za niegodnego dziedziczenia nie obejmuje zstępnych osoby niegodnej, które mają prawo do zachowku.

Brak prawa do zachowku a osoby, które odrzuciły spadek

Oświadczenie o odrzuceniu spadku jest nieodwołalne, chyba że zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby. Z chwilą odrzucenia spadku ustaje także uprawnienie do dziedziczenia ustawowego, a co za tym idzie, osobie nie przysługuje zachowek. Odrzucenie spadku przez spadkobiercę nie wpływa na prawo do zachowku dla jego zstępnych.

Wszystkie

Podobne artykuły

Czy można odrzucić spadek po terminie?

Tylko wyjątkowe przypadki stanowią sytuację, w której może mieć miejsce odrzucenie spadku po terminie. Od października 2015 roku mamy do czynienia z nowymi zasadami w zakresie prawa spadkowego. Zgodnie z nimi, jeśli spadkobierca po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o śmierci spadkodawcy, nie złoży oświadczenia, następuje...

Podatek od spadków i darowizn 2016

Od 1 stycznia bieżącego roku obowiązują nowe zasady opodatkowania spadków i darowizn. Głównym powodem zmian jest potrzeba uszczelnienia systemu podatkowego oraz uniemożliwienie uchylania się od płacenia podatków. Najważniejsze zmiany podatkowe W tym roku współwłaściciele nabywający wspólną własność muszą podatek zapłacić. Zmiany szczególnie...

Prawa dalszych krewnych do spadku

Po spadkodawcy, który nie pozostawił testamentu dziedziczą jego bliscy. W zależności od tego, ilu ich jest, mogą powstać różnorodne kombinacje. Czasem do spadku mogą zostać powołani również dalsi bliscy. Kiedy ma miejsce taka sytuacja? Jeżeli spadkodawca nie pozostawił swojej ostatniej woli, czyli testamentu, to określenie i podział spadku...

Wysokość zachowku

W razie śmierci męża, ojca, matki lub innego członka rodziny spadkobiercy dziedziczą majątek na podstawie ustawy bądź testamentu. Jeśli spadkodawca pozostawia po sobie testament, jednakże wydziedzicza, pomija lub uszczupla należny majątek względem osób, które dziedziczyłyby na podstawie ustawy, wówczas mają one prawo do żądania od innych spadkobierców...