DE / EN

Artykuły

https://adwokatgb.pl/wp-content/uploads/2019/06/man-1284515__340.jpg

Brak prawa do zachowku

Brak prawa do zachowku Kancelaria Adwokacka Aleksandra Gawin-Bławat 2020-02-04 22:38:41

Zgodnie z artykułem Kodeksu cywilnego, zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Roszczenie o zachowek przysługuje również wtedy, gdy doszło do dziedziczenia ustawowego. Osoby spoza tego kręgu nie mają prawa do zachowku, nawet jeżeli pozostawały w bliskiej zażyłości ze spadkobiercą. Sprawdź, kogo dokładnie dotyczy brak prawa do zachowku.

Brak prawa do zachowku – wydziedziczenie

W myśl podstawowej zasady prawo do zachowku przysługuje dzieciom, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy. Zachowek nie przysługuje osobom spoza tego kręgu, na przykład rodzeństwu rodziców lub ich dzieciom, teściom, synowej czy zięciowi.

Brak prawa do zachowku ma miejsce także w przypadku osób, które zostały wydziedziczone przez spadkodawcę w testamencie. Wydziedziczenie polega na pozbawieniu zstępnych, małżonka lub rodziców prawa do zachowku. Wydziedziczyć można osoby wyłącznie w przypadkach ściśle określonych przepisami:

  • gdy uprawniony do zachowku wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
  • gdy uprawniony do zachowku dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności,
  • gdy uprawniony do zachowku uporczywie nie dopełniał względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Spadkodawca wydziedziczenia musi dokonać w testamencie, przy czym nie ma obowiązku posługiwania się terminem „wydziedziczenie”. Z wydziedziczeniem nie będzie miała miejsca sytuacja, gdy spadkodawca przebaczył osobie uprawnionej do zachowku niezależnie od sposobu. Do przebaczenia dochodzi także wtedy, gdy spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, ale działał z właściwym rozeznaniem. Osoby uznające się za niesłusznie wydziedziczone mogą dochodzić swoich praw przed sądem, składając pozew o zapłatę zachowku przeciwko innym spadkobiercom, przy czym konieczne jest wówczas udowodnienie racji. Wydziedziczenie nie obejmuje zstępnych spadkobiercy, którzy nie tracą prawa do zachowku.

Brak prawa do zachowku a osoby, które zrzekły się dziedziczenia

Spadkobierca ustawowy może w oparciu o umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego, a skutki prawne wywołuje dopiero z chwilą śmierci spadkodawcy. Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje także zstępnych spadkobiercy zrzekającego się dziedziczenia, chyba że umówiono się inaczej. Prawo przewiduje możliwość uchylenia zrzeczenia się dziedziczenia na podstawie kolejnej umowy zawartej pomiędzy spadkobiercą i spadkodawcą.

Brak prawa do zachowku – osoby uznane za niegodne dziedziczenia

Spadkodawca może uznać zstępnego za niegodnego dziedziczenia, a wówczas spadkobiercy nie będzie przysługiwało prawo do zachowku. Do uznania za niegodnego dziedziczenie może dojść wyłącznie w przypadkach wskazanych w Kodeksie cywilnym, a dokładnie wtedy, gdy spadkobierca:

  • dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy,
  • podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu lub w ten sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności,
  • umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił testament.

Osoba uznana za niegodną dziedziczenia zostaje uznana, jakby nie dożyła otwarcia spadku. Nie przysługuje jej zachowek, natomiast uznanie za niegodnego dziedziczenia nie obejmuje zstępnych osoby niegodnej, które mają prawo do zachowku.

Brak prawa do zachowku a osoby, które odrzuciły spadek

Oświadczenie o odrzuceniu spadku jest nieodwołalne, chyba że zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby. Z chwilą odrzucenia spadku ustaje także uprawnienie do dziedziczenia ustawowego, a co za tym idzie, osobie nie przysługuje zachowek. Odrzucenie spadku przez spadkobiercę nie wpływa na prawo do zachowku dla jego zstępnych.

Wszystkie

Podobne artykuły

Wezwanie do zapłaty zachowku

Zachowek jest uprawnieniem mającym na celu ochronę spadkobierców ustawowych. Może należeć się zarówno, gdy jest testament, jak i wtedy, gdy następuje dziedziczenie ustawowe. Pokrzywdzeni spadkobiercy, których spadkodawca pozbawił należnych praw do spadku, mają prawo do zachowku. Uprawnienie posiada najbliższa rodzina spadkodawcy, która została...

Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego

Zgodnie z art. 156 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: „opiekun powinien uzyskiwać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku małoletniego”. Jedną z takich spraw jest zgoda na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego. Kwestia uniknięcia odpowiedzialności za długi spadkowe to relatywnie często...

Zapis windykacyjny w świetle prawa spadkowego

Zapis windykacyjny to ułatwienie w spełnieniu woli spadkodawcy. Dzięki takiemu zapisowi konkretne składniki majątku spadkodawcy przekazane są określonym w zapisie osobom. Z masy spadku składniki te zostają wyłączone i nie może do nich rościć sobie praw żaden ze spadkobierców. Z chwilą śmierci spadkodawcy przedmiot zapisu windykacyjnego staje...

Spadek z dobrodziejstwem inwentarza

Jeśli decydujemy się przyjąć spadek z dobrodziejstwem inwentarza, ograniczamy odpowiedzialność za ewentualne długi spadkowe do wartości spadku, jaki otrzymaliśmy.  W przypadku istnienia długu, w najgorszym wypadku możemy nic nie zyskać, ponieważ w mamy obowiązek spłacenia go tylko i wyłącznie ze spuścizny wchodzącej w skład inwentarza. Nie...