DE / EN

Artykuły

https://adwokatgb.pl/wp-content/uploads/2019/06/man-1284515__340.jpg

Brak prawa do zachowku

Brak prawa do zachowku Kancelaria Adwokacka Aleksandra Gawin-Bławat 2020-02-04 22:38:41

Zgodnie z artykułem Kodeksu cywilnego, zachowek przysługuje zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Roszczenie o zachowek przysługuje również wtedy, gdy doszło do dziedziczenia ustawowego. Osoby spoza tego kręgu nie mają prawa do zachowku, nawet jeżeli pozostawały w bliskiej zażyłości ze spadkobiercą. Sprawdź, kogo dokładnie dotyczy brak prawa do zachowku.

Brak prawa do zachowku – wydziedziczenie

W myśl podstawowej zasady prawo do zachowku przysługuje dzieciom, małżonkowi i rodzicom spadkodawcy. Zachowek nie przysługuje osobom spoza tego kręgu, na przykład rodzeństwu rodziców lub ich dzieciom, teściom, synowej czy zięciowi.

Brak prawa do zachowku ma miejsce także w przypadku osób, które zostały wydziedziczone przez spadkodawcę w testamencie. Wydziedziczenie polega na pozbawieniu zstępnych, małżonka lub rodziców prawa do zachowku. Wydziedziczyć można osoby wyłącznie w przypadkach ściśle określonych przepisami:

  • gdy uprawniony do zachowku wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
  • gdy uprawniony do zachowku dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności,
  • gdy uprawniony do zachowku uporczywie nie dopełniał względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Spadkodawca wydziedziczenia musi dokonać w testamencie, przy czym nie ma obowiązku posługiwania się terminem „wydziedziczenie”. Z wydziedziczeniem nie będzie miała miejsca sytuacja, gdy spadkodawca przebaczył osobie uprawnionej do zachowku niezależnie od sposobu. Do przebaczenia dochodzi także wtedy, gdy spadkodawca nie miał zdolności do czynności prawnych, ale działał z właściwym rozeznaniem. Osoby uznające się za niesłusznie wydziedziczone mogą dochodzić swoich praw przed sądem, składając pozew o zapłatę zachowku przeciwko innym spadkobiercom, przy czym konieczne jest wówczas udowodnienie racji. Wydziedziczenie nie obejmuje zstępnych spadkobiercy, którzy nie tracą prawa do zachowku.

Brak prawa do zachowku a osoby, które zrzekły się dziedziczenia

Spadkobierca ustawowy może w oparciu o umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa musi zostać zawarta w formie aktu notarialnego, a skutki prawne wywołuje dopiero z chwilą śmierci spadkodawcy. Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje także zstępnych spadkobiercy zrzekającego się dziedziczenia, chyba że umówiono się inaczej. Prawo przewiduje możliwość uchylenia zrzeczenia się dziedziczenia na podstawie kolejnej umowy zawartej pomiędzy spadkobiercą i spadkodawcą.

Brak prawa do zachowku – osoby uznane za niegodne dziedziczenia

Spadkodawca może uznać zstępnego za niegodnego dziedziczenia, a wówczas spadkobiercy nie będzie przysługiwało prawo do zachowku. Do uznania za niegodnego dziedziczenie może dojść wyłącznie w przypadkach wskazanych w Kodeksie cywilnym, a dokładnie wtedy, gdy spadkobierca:

  • dopuścił się umyślnie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy,
  • podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu lub w ten sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności,
  • umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił testament.

Osoba uznana za niegodną dziedziczenia zostaje uznana, jakby nie dożyła otwarcia spadku. Nie przysługuje jej zachowek, natomiast uznanie za niegodnego dziedziczenia nie obejmuje zstępnych osoby niegodnej, które mają prawo do zachowku.

Brak prawa do zachowku a osoby, które odrzuciły spadek

Oświadczenie o odrzuceniu spadku jest nieodwołalne, chyba że zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby. Z chwilą odrzucenia spadku ustaje także uprawnienie do dziedziczenia ustawowego, a co za tym idzie, osobie nie przysługuje zachowek. Odrzucenie spadku przez spadkobiercę nie wpływa na prawo do zachowku dla jego zstępnych.

Wszystkie

Podobne artykuły

Ugoda o zachowek

Zachowek to uprawnienie, które przysługuje osobom bliskim spadkodawcy, jeśli postąpił on w sposób krzywdzący wobec nich w zakresie dziedziczenia majątku spadkowego. Do osób tych należą dzieci, wnuki, małżonek oraz rodzice. Pokrzywdzenie może dotyczyć pominięcia spadkobierców w testamencie lub rozdania w drodze umów darowizny majątek, pomijając...

Podatek od spadków i darowizn 2016

Od 1 stycznia bieżącego roku obowiązują nowe zasady opodatkowania spadków i darowizn. Głównym powodem zmian jest potrzeba uszczelnienia systemu podatkowego oraz uniemożliwienie uchylania się od płacenia podatków. Najważniejsze zmiany podatkowe W tym roku współwłaściciele nabywający wspólną własność muszą podatek zapłacić. Zmiany szczególnie...

Wezwanie spadkobierców przez ogłoszenie

W sprawie o stwierdzenie nabycia spadku Sąd ustala wszystkie osoby dziedziczące po zmarłym spadkodawcy. Sąd wykorzystuje w tym celu dwa główne narzędzia, którymi są możliwość odebrania zapewnienia spadkowego lub wezwanie spadkobierców przez ogłoszenie. Czym jest zapewnienie spadkowe? Wezwanie spadkobierców przez ogłoszenie może nastąpić,...

Postępowanie spadkowe u notariusza

Prawa do spadku można nabyć w dwojaki sposób. Jeden z nich odbywa się na podstawie postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia nabycia praw do spadku, drugi to akt poświadczenia dziedziczenia sporządzany przez notariusza. Osoba dziedzicząca, czyli spadkobierca ma w tej kwestii prawo wyboru, choć nie w każdej sytuacji jest ono możliwe. Postępowanie...