Rozwód jest zasadny wówczas, gdy więzi, które łączyły niegdyś małżonków wygasły. Nie zawsze jednak sąd będzie mógł o nim orzec. Ustawodawca przewidział sytuacje, w których małżonkowie nie uzyskają rozwodu. O jakich mowa?
Ustawodawca przewidział w polskim prawie zasadę trwałości małżeństwa. Jeżeli jednak „między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód” (art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Rozwód wywołuje przy tym liczne skutki, gdy mowa o sytuacji prawnej małżonków. Zniesiona zostaje wspólność ustawowa, zaś sąd dokonuje podziału majątku wspólnego małżonków. Od momentu uzyskania rozwodu byli już małżonkowie mogą ponownie wstąpić w związek małżeński. Warto przy tym zauważyć, że – co do zasady – możliwość orzeczenia rozwodu istnieje między innymi w wypadku zdrady, porzucenia czy pijaństwa. W Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wskazane są także przesłanki, które uniemożliwiają orzeczenie przez sąd rozwodu.
Przesłanki, jakie uwzględnia sąd
Orzeczenie rozwodu może nastąpić tylko wówczas, gdy występują określone okoliczności faktyczne, czyli właśnie przesłanki. Jeżeli takich nie ma, to sąd nie będzie mógł orzec rozwodu. W takiej sytuacji nie ma znaczenia choćby zgodna wola stron – sąd jest bowiem zobowiązany do tego, aby zbadać, czy w świetle aktualnie obowiązujących przepisów rozwód będzie dopuszczalny.
Podstawowy warunek, czyli „zupełny i trwały rozkład pożycia” dotyczy trzech więzi – duchowej, fizycznej i gospodarczej. W praktyce przyjmuje się przy tym, że z trwałym rozkładem pożycia ma się do czynienia również wówczas, gdy między małżonkami zostaje zerwana więź uczuciowa czy duchowa, ale utrzymywana jest gospodarcza. W innym przypadku małżonkowie nie mogą liczyć na rozwód.
Dobro dzieci
Rozwód nie może zostać orzeczony również wówczas, gdyby było to sprzeczne z dobrem dzieci. Nawet w sytuacji, gdy między małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia, sąd nie będzie musiał orzec o rozwodzie, jeżeli taki będzie sprzeczny z dobrem dzieci. Tu jednak konieczne jest zapoznanie się z indywidualną sytuacją małżonków, którzy wnioskują o orzeczenie rozwodu. Nie zawsze fakt posiadania dzieci musi być przesłanką negatywną. Sąd powinien przy tym wziąć pod uwagę wiek wspólnych potomków, stan ich zdrowia, wrażliwości czy też dotychczasowe relacje dzieci z rodzicami.
Małżonek wyłącznie winny
Zgodnie z art. 56 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozwód nie jest dopuszczalny również wówczas, gdy żąda go małżonek „wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego”. Wśród najczęstszych powodów zawinienia można przy tym wymienić zdradę małżeńską, wszczynanie awantur czy opuszczenie małżonka. Istotne jest przy tym jednak to, aby winę za rozkład małżeństwa ponosił wyłącznie ten małżonek, który żąda rozwodu – po stronie drugiego z małżonków nie mogą wystąpić okoliczności, które mogłyby wskazywać, że przyczynił się on do rozpadu pożycia. Możesz też sprawdzić, kiedy otrzymasz rozwód bez orzekania o winie.