temida-akta

Warunkowe umorzenie postępowania

Jednym ze środków probacyjnych, czyli takich, które wiążą się z poddaniem sprawcy przestępstwa próbie jest warunkowe umorzenie postępowania. Z punktu widzenia zainteresowanego ważne jest, że możliwość zastosowania tego środka przez sąd ma charakter fakultatywny.

Zgodnie z art. 66 § 1 Kodeksu karnego: „Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa”. Inaczej mówiąc, choć uznana zostaje wina oskarżonego, jak również okoliczności przestępstwa, sprawcy zostaje wyznaczony okres próby.

Kiedy stosuje się warunkowe umorzenie?

Nie w każdej sytuacji możliwe jest zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania. Z wyżej cytowanego przepisu można wskazać na przesłanki, które muszą być spełnione. Mowa tu o:

Z punktu widzenia sprawy ważne jest, że od ostatniej zasady istnieje odstępstwo. Otóż, jeżeli pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą i naprawił lub uzgodnił z pokrzywdzonym sposób naprawienia szkody, warunkowe umorzenie postępowania może być zastosowane także w stosunku do sprawcy przestępstwa, które zagrożone jest karą, którą nie przekracza 5 lat pozbawienia wolności.

Okres próby i obowiązki sprawcy

Warunkowe umorzenie postanowienia następuje zawsze na okres próby. Ten, zgodnie z art. 67 § 1 Kodeksu karnego, wynosi od roku do 2 lat i biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia. Do obligatoryjnych obowiązków sprawcy należy zawsze naprawienie szkody, która została wyrządzona przestępstwem. Ponadto, fakultatywnie w stosunku do sprawcy sąd może zadecydować o oddaniu go pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji lub organizacji społecznej. W przypadku tych ostatnich mowa o takich, do których działalności należy między innymi troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym. Dodatkowo sąd może również:

Powyżej wymieniony katalog fakultatywnych środków, które można zastosować w stosunku do sprawcy nie jest zamknięty. Wszystkie środki wymienione zostały w art. 67 § 3 Kodeku karnego.

Podjęcie postępowania

Podobnie, jak przy zastosowaniu dodatkowych środków, tak i przy podjęciu postępowania warunkowego umorzonego, mowa o obligatoryjnych, jak i fakultatywnych przesłankach. I tak, zgodnie z art. 68 § 1 Kodeksu karnego: „Sąd podejmuje postępowanie karne, jeżeli sprawca w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne, za które został prawomocnie skazany”. Sąd może też podjąć postępowanie wówczas, gdy sprawca w okresie próby rażąco narusza porządek prawny. Mowa tu o:

Warto przy tym zaznaczyć, że postępowania warunkowo umorzonego nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.