odcisk palca

Jakie prawa ma podejrzany?

Każdy podejrzany, czyli osoba, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ma swoje prawa. Z jakich uprawnień może skorzystać podejrzany, który popełnił konkretny czyn zabroniony?

Zgodnie z art. 71 § 1 Kodeksu postępowania karnego za podejrzanego uważa się osobę, co do której „wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego”.

Uprawnienia, jakie przysługują podejrzanemu są szerokie. Wśród tych wymienić można między innymi:

Każdy podejrzany ma prawo do informacji w zakresie swoich uprawnień i obowiązków. W przepisach Kodeksu postępowania karnego można znaleźć szczegółowe informacje na temat tego, o czym organy prowadzące postępowanie są zobowiązane poinformować podejrzanego.

Osoba podejrzana o popełnienie przestępstwa ma prawo – ale nie obowiązek – do składania wyjaśnień w danej sprawie. Co więcej, jako strona może również składać oświadczenia czy wnioski – zarówno na piśmie, jak i ustnie do protokołu.
Podejrzany nie ma też obowiązku dowodzenia swojej niewinności, nie jest zobowiązany również do tego, aby dostarczać dowody na swoją niekorzyść. W praktyce oznacza to, że może on odmówić składania wyjaśnień.

Podejrzany ma prawo do składania zażaleń na wszelkie postanowienia i zarządzenia czy czynności, które nie są postanowieniami ani zarządzeniami, a które naruszają jego prawa. Mowa tu między innymi o tym, że osobie podejrzanej (która nie ma prawa strony) przysługuje zażalenie choćby na postanowienie o przeprowadzeniu u niej przeszukania.

Podejrzanemu nie można odmówić możliwości sporządzenia odpisu protokołu czynności, w której uczestniczył. Jednocześnie trzeba podkreślić, że prawo to jest o tyle ograniczone, że każdorazowo niezbędna jest zgoda osoby, która prowadzi postępowanie.

Choć podejrzany nie musi mieć obrońcy, nie wyklucza to tego, że będzie się on o takiego starał. Fachowa pomoc może być mu niezbędna. Warto przy tym dodać, że przy niektórych sprawach będzie mógł on otrzymać również obrońcę z urzędu, choć wówczas będzie musiał wykazać, że nie stać go na opłacenie obrońcy z własnych środków.

Jeżeli w sprawie dopuszczono dowód z opinii, to podejrzany ma prawo do zapoznania się z opinią biegłego i tym samym może wziąć udział w jego przesłuchaniu. Jednocześnie trzeba podkreślić, że z prawa do dostępu do akt wynika również to, że ma on prawo do zapoznania się z pisemną opinią, którą wydał biegły.

Z chwilą, gdy akt oskarżenia zostaje wniesiony do sądu, podejrzany staje się oskarżonym. Wówczas może on nadal korzystać ze swoich praw, choć w innym zakresie niż podejrzany.

Podobne artykuły

List gończy w świetle prawa karnego

List gończy wydawany jest przez prokuratora lub sąd. Jest środkiem przymusu, który ma na celu ujęcie osoby oskarżonej lub skazanej ukrywającej się przed organami wymiaru sprawiedliwości. Poszukiwanie listem gończym może być jedynie ograniczone do ustalenia...

Prawa podejrzanego

Podejrzanym jest osoba, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów, albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Podejrzanym jest również osoba...

Zatrzymanie na 48 godzin

Policja ma prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a zachodzi obawa ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo zatarcia śladów przestępstwa bądź też nie można ustalić jej tożsamości albo...