prison

Obrońca z urzędu nie przysługuje każdemu

Każda sprawa tocząca się przed sądem karnym to również koszty. W niektórych sytuacjach, gdy oskarżony nie ma środków, aby sfinansować pomoc adwokata, może skorzystać z darmowego wsparcia pełnomocnika. Kiedy można wnioskować o obrońcę z urzędu?

Obrońca z urzędu, jak zauważa pewien adwokat z Krakowa, nie przysługuje każdemu oskarżonemu. Może być on wyznaczony tylko w ściśle określonych sytuacjach. Zgodnie z art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej: „Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu”. Trzeba zauważyć, że aktualnie wyznaczenie obrońcy z urzędu może nastąpić w sytuacji obligatoryjnej obrony lub też z uwagi na ubóstwo oskarżonego.

Obligatoryjne posiadanie obrony

Obrońca z urzędu może zostać wyznaczony wówczas, gdy mowa o obligatoryjnej obronie. W takim przypadku, jeżeli oskarżony nie jest reprezentowany przez pełnomocnika, to sąd wyznacza mu go samodzielnie. I tak, zgodnie z art. 79 Kodeksu postępowania karnego, w postępowaniu karnym oskarżony musi mieć obrońcę, jeżeli:

Dodatkowo, zgodnie z art. 80 obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji musi mieć oskarżony, któremu zarzucane jest popełnienie zbrodni lub gdy jest pozbawiony wolności. Inną sytuacją, w której może zostać wyznaczony obrońca z urzędu jest taka, na którą wskazuje art. 548 – jeżeli złożony był w sprawie wniosek o wznowienie postępowania a oskarżony zmarł lub zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania i wnioskodawca nie ma wyznaczonego obrońcy z wyboru to prezes sądu wyznacza mu go z urzędu.

Z uwagi na ubóstwo oskarżonego

Inną możliwością jest wyznaczenie obrońcy z urzędu oskarżonemu, którego nie stać na opłacenie pełnomocnika. W takim przypadku może on starać się o ustanowienie obrońcy z wyboru zgodnie z art. 78 § 1 Kodeksu postępowania karnego: „Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny”. Inaczej mówiąc, ważnym elementem jest tu wykazanie, że zarobki lub aktualna sytuacja materialna nie pozwalają oskarżonemu opłacić pomocy prawnej.

Podobne artykuły

Czy adwokat może odmówić przyjęcia obrony?

Wydawałoby się, że odpowiedź na to pytanie jest prosta i jednoznaczna, ale po głębszej analizie i tak wychodzi na to, że punkt widzenia, zależy od punktu siedzenia. Jak to zatem jest z punktu widzenia adwokatów? Gdy słyszymy na co dzień w wiadomościach...